Μορφές Θεραπείας

Γενικά, το οιστρογόνο διατίθεται σε μορφή δισκίου, γέλης ή διαδερμικού αυτοκόλλητου και λαμβάνεται μόνο του (θεραπεία οιστρογονικής υποκατάστασης ή Estrogen Replacement Therapy, ERT) ή σε συνδυασμό με προγεσταγόνο, μία συνθετική μορφή της φυσικής ορμόνης προγεστερόνης (Θ.Ο.Υ.). Τα οιστρογόνα διατίθενται είτε ως φυσικά ανθρώπινα οιστρογόνα (πχ.17-β οιστραδιόλη), είτε ως παράγωγα αυτών (πχ.βαλεριανική οιστραδιόλη), είτε ως συζευγμένα οιστρογόνα προερχόμενα από ούρα εγκύων φοράδων.

Δύο καλά εμπεριστατωμένοι τρόποι χορήγησης ορμονών για την άρση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης είναι η λαμβανόμενη από του στόματος κυκλική συνδυασμένη θεραπεία οιστρογόνου και προγεσταγόνου (με την οποία συνεχίζεται ή επανεμφανίζεται η έμμηνος ρύση) και η λαμβανόμενη από του στόματος συνεχής σταθερή θεραπεία με τις δύο αυτές ορμόνες (χωρίς επανεμφάνιση έμμηνου ρύσης).

Η Novo Nordisk παράγει με συνθετικό τρόπο το φυσικό ανθρώπινο οιστρογόνο 17β-οιστραδιόλη, σε μικροκονιοποιημένη μορφή, για να διασφαλίζεται η καλύτερη δυνατή απορρόφηση.

Η Novo Nordisk κυκλοφορεί στην Ελλάδα έτοιμους συνδυασμούς κυκλικής συνδυασμένης Θ.Ο.Υ. (οιστρογόνο και προγεσταγόνο στο ίδιο δισκίο) για λήψη από το στόμα, καθώς και κολπικά δισκία μονοθεραπείας με οιστρογόνα (για τοπική κολπική χρήση), χωρίς συστηματική δράση.

Στην κυκλική συνδυασμένη θεραπεία, τα δισκία, με προσεκτικά επιλεγμένο περιεχόμενο ορμονών, χορηγούνται κατά τη διάρκεια κύκλου 28 ημερών (όμοιου με το φυσιολογικό μηνιαίο κύκλο). Κατά τη διάρκεια των 12 πρώτων ημερών της κυκλικής θεραπείας τα δισκία που χορηγούνται περιέχουν μόνο οιστρογόνο, στις επόμενες 10 ημέρες περιέχουν συνδυασμό οιστρογόνου και προγεσταγόνου και τέλος, ο κύκλος ολοκληρώνεται με τη χορήγηση μονοθεραπείας με οιστρογόνο σε χαμηλή δόση για 6 ημέρες. Η θεραπεία αυτή μιμείται τις ορμονικές διακυμάνσεις μιας γόνιμης γυναίκας και ο μηνιαίος κύκλος της θα συνεχιστεί σχετικά αμετάβλητος ή θα επανεμφανιστεί, ενώ τα εμμηνοπαυσιακά συμπτώματα θα αρθούν.

Εν τούτοις, πολλές μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες προτιμούν να αποφύγουν την έμμηνο ρύση. Για τις γυναίκες αυτές, η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης με συνεχή σταθερό συνδυασμό είναι η ιδανική αγωγή, αφού τους επιτρέπει να αποφύγουν εντελώς το μηνιαίο κύκλο. Η θεραπεία αυτή παρέχει τα δισκία με συνεχή σταθερό συνδυασμό οιστρογόνου και προγεσταγόνου που λαμβάνονται καθημερινά.

Για τις γυναίκες που έχουν υποβληθεί σε αφαίρεση μήτρας (υστερεκτομή), συνιστάται η μονοθεραπεία με οιστρογόνο αφού δε χρειάζονται το προγεσταγόνο, το οποίο προστίθεται μόνο για να προστατεύσει το ενδομήτριο.

Η Θεραπεία Ορμονικής Υποκατάστασης (Θ.Ο.Υ.) διατίθεται είτε σε μορφή δισκίου, είτε σε διαδερμικό αυτοκόλλητο (patch), έτσι ώστε η γυναίκα να μπορεί να επιλέξει την μορφή που είναι πιο βολική για αυτή. Ωστόσο, υπάρχει διαφορά ως προς την αποτελεσματικότητα των μεθόδων αυτών.

Ένα μειονέκτημα του διαδερμικού αυτοκόλλητου (patch) είναι, ότι δεν παρατηρείται θετική επίδραση ιδίου βαθμού στα επίπεδα της χοληστερόλης, σε σύγκριση με τη θεραπεία με δισκία (εφόσον λαμβάνονται συγκρίσιμες δόσεις ορμονών).

Για να είναι η Θ.Ο.Υ. πλήρως αποτελεσματική στα εμμηνοπαυσιακά συμπτώματα και στην οστεοπόρωση, η αγωγή πρέπει να γίνεται με τη μορφή δισκίου συνδυασμού θεραπείας. Αυτό, σημαίνει απλά τη λήψη ενός δισκίου καθημερινά.

Στις Η.Π.Α., τα δισκία συνδυασμένης Θεραπείας Ορμονικής Υποκατάστασης δεν ήταν διαθέσιμα μέχρι πρότινος και οι γιατροί χορηγούσαν ελεύθερο συνδυασμό. Σε αυτού του είδους τη θεραπεία, ο ίδιος ο γιατρός συνταγογραφεί το οιστρογόνο και το προγεσταγόνο καθώς και τη διάρκεια του κάθε κύκλου θεραπείας. Στα δισκία του συνδυασμού θεραπείας, τα οποία διατίθενται στην Ευρώπη, στην Ασία και σε όλο τον κόσμο πλέον, το οιστρογόνο και το προγεσταγόνο χορηγούνται σε ένα και μοναδικό δισκίο και ο κύκλος της θεραπείας είναι καθορισμένος, έτσι ώστε να μιμείται τον φυσιολογικό κύκλο της γυναίκας (κυκλική συνδυασμένη Θ.Ο.Υ.) ή να τον εξαλείφει εντελώς (συνεχής σταθερός συνδυασμός Θ.Ο.Υ.) . Η λήψη μόνο ενός δισκίου καθημερινά κάνει την θεραπεία ακόμη πιο βολική.